Në por si ata e bëjnë atë mund të

Në kontekstin e
procesit të globalizimit dhe rritjes së ekonomisë ndërvarësia midis vendeve,
kultura kombëtare po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme proceset moderne të
biznesit. Më e mira dhe mënyra më koncize për të shprehur kulturën ndikim mbi
menaxhimin (Drucker, 2001), është me deklaratën se çfarë menaxherësh të bëjë
është e njëjtë në të gjithë botën, por si ata e bëjnë atë mund të jetë
krejtësisht e ndryshme. Qëllimi
I biznesit është I njëjtë kudo , por mënyra se si të bësh biznes ndryshon sipas
vendit dhe kulturës së tij. Sot, globalizimi i biznesit po
zgjerohet me shpejtësi dhe vazhdon të jetë shumë hulumtuar dhe diskutuar
(Fischer, 2003., Clougherty, 2001.). Me këtë zgjerimi global, duke kuptuar
ndikimin e kulturës kombëtare në organizimin variablat bëhen një nga faktorët
më me ndikim në suksesin ose dështimin e kompanitë që bëjnë biznes global. Për
shumicën e kompanive multinacionale, ndjeshmëri për dallimet kombëtare dhe
aftësinë për të zhvilluar variacionet kombëtare në “rregullat” dhe mënyrat
e operimit të bizneseve në pjesë të ndryshme të botës mund të përmirësojnë suksesi
i këtyre korporatave (Ashton, 1984.). Kuptimi i kulturës mund të pajisë personin
për sfidat e modernitetit mjedis biznesi. Megjithatë, njohja dhe rëndësia e
kulturës dallimet i ndihmojnë menaxherët të kuptojnë partnerët e tyre ndërkombëtarë
dhe konkurrentët dhe në fund të fundit ndihmon në përmirësimin e aftësive të
tyre menaxheriale (Cullen, Praveen, 2005.). Megjithatë, është mjaft e vështirë
të njihet një ndikim i drejtpërdrejtë I kulturën në biznes. Diversiteti
kulturor ndikon në shumë procese në çdo ditë biznesit, dhe kështu është mjaft e
rëndësishme për të menaxhuar atë në mënyrë adekuate në mënyrë që të merrni rezultatet
më të mira.

2. PËRCAKTIMI I
KULTURËS KOMBËTARE

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

Një sfidë e rëndësishme
për biznesin ndërkombëtar është një sukses përshtatjen e kulturave të ndryshme
dhe ndikimin e tyre në operacionet e përditshme. i tillë adaptimi kërkon një
kuptim të kulturës, diversitetit kulturor, pikëpamjeve, stereotipet dhe vlerat.
Kështu, në dekadat e fundit ka pasur rritje në interes në këtë temë, dhe kanë
kryer në vitet e fundit një sasi të konsiderueshme e hulumtimit në lidhje me
dimensionet dhe qëndrimet kulturore. Këto hulumtime kanë tregoi rëndësinë e
trajtimit të kësaj çështjeje për të përmirësuar biznesin performance.

MENAXHIMI DHE
ORGANIZIMI 459

Nuk është njëzëshmëri
midis shkencëtarëve dhe njerëzve të biznesit në lidhje me rëndësinë e kulturës
kombëtare (Bazerman, Tenbrunsel, 2011; Wright, Drewery, 2006). Megjithatë, kjo
nuk mund të thuhet për përkufizimin e kulturës kombëtare. Autorë të ndryshëm
nga fusha krejtësisht të ndryshme shkencore po përpiqen të definojnë kulturës
duke filluar nga nivele dhe forma të ndryshme (Fisher, Poortinga, 2012). Kultura
është vlera dhe besime të përbashkëta që u mundësojnë anëtarëve të saj të
kuptojnë ato rolet dhe normat e organizatës (Hodgetts, Luthans & Doh,
2006). Fjala rrjedh nga “kultura” latine, e cila i referohet një kulti
ose një objekti adhurimi. Në një kuptim më të gjerë, termi i referohet rezultateve
të ndërveprimit njerëzor. Antropologët e shohin kulturën në shumë mënyra. Një
nga më të përdorur gjerësisht Përkufizimi i kulturës është (Kluckhohn, 1951):
“Kultura përbëhet nga eksplicite dhe modelet e nënkuptuara dhe sjelljet e
fituara dhe simbolet e transmetuara, të cilat formojnë grupi karakteristik i
arritjeve të njerëzve, duke përfshirë mishërimet në artefakte; thelbi thelbësor
i kulturës përbëhet nga idetë tradicionale dhe veçanërisht ato vlerat e
shtuara; sistemi i kulturës nga njëra anë mund ta shohë si një produkt të
veprimit, në nga ana tjetër, si elementë të kushtëzuar të veprimeve të
ardhshme. Kultura mund të përkufizohet si një model i përgjithshëm i sjelljes,
i bazuar në vlerat dhe besimet që zhvillohen gjatë koha në një shoqëri të
caktuar (Bahtijarevic-Siber, Sikavica, 2001). Këto janë të zakonshme njohuritë,
bindjet, vlerat, normat e sjelljes dhe mënyrat e mendimit të anëtarëve e një
shoqërie. Karakteristikat thelbësore të kulturës janë si më poshtë (Hodgetts,
Luthans & Doh, 2006) .: është mësuar jo e trashëguar, e zakonshme,
gjeneruese, simbolike, strukturuar / integruar, dhe adaptive. Për shkak të
ekzistencës së kulturave të ndryshme në Kosovë bota, një kuptim i ndikimit të
tyre ndaj sjelljes është kritik për global të biznesit. Nëse menaxherët global
nuk e njohin kulturën e një vendi me të cilin ose në të cilën ata veprojnë,
performanca e biznesit mund të jetë jashtëzakonisht negative (Safire, 1995).
Sipas një prej përkufizimit më të përdorur, kultura është programimi kolektiv i
mendimit se anëtarët e një grupi apo kategorie të njerëz të dalluar nga të
tjerët (Hofstede, 1980).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kultura ilustron
normat , vlerat e pranuara dhe sjelljen tradicionale të një grupi. Megjithatë,
kultura evoluon me kalimin e kohës. Kultura e çdo vendi ka besimet, vlerat dhe
aktivitetet e veta , pra mund të definohet si një grup evolues i besimeve
kolektive, vlerave dhe qëndrimeve. Elementët e kulturës janë : gjuha, feja,
arsimimi, struktura politike dhe ekonomike , të cilat janë dhe pika referimi
per krijimin dhe menaxhimin e suksesshëm të një biznesi. Por a mund të
konsiderojmë kulturën si një element të rendësishem të menaxhimit të një biznesi
dhe cili është Impakti I saj?

Kultura është një nga
komponentët kyç të biznesit dhe ka ndikim në drejtimin strategjik të biznesit.
Kultura ndikon në menaxhimin, vendimet dhe të gjitha funksionet e biznesit nga
kontabiliteti deri në prodhim , mbështetur kjo edhe nga autori I njohur Hofstede,I
cili i referohet kulturës si software-i i mendjes si për të thënë se kultura është
udhëzues dhe udhërrëfyes i sjelljeve dhe veprimeve të njerëzve.. Kultura e biznesit
lidhet me sjelljen, etikën dhe përfshin vlerat, vizionet, stilin e punës,
besimet dhe zakonet e organizatës. Menaxhimi është një burim I rëndësishëm për
suksesin e një biznesi dhe në karakteristikat e një menaxhuesi të mirë mund të
listojmë : eksperiencën, realizimin, fleksibilitetin dhe aftësinë per të bashkëpunuar
me njerëzit . Për një menaxhues të suksesshëm është e rendësishme qe të zotërojë
njohuri në elementët e kulturës të vendit ku do të krijohet biznesi :si biznëese
kombëtare ose nderkombëtare . Për Nancy Adler-in, njërën prej autoreve më të
njohura të lidershipit global dhe menaxhimit ndërkulturor, “kultura kombëtare
ka ndikim më të madh në punëtorët sesa kultura e organizatës.

Pengesa e pare në
biznese ndërkombëtare është gjuha, sepse nuk merr kuptimin e duhur të fjalëve dhe
mund të shfaqen probleme në arritjen e negociatave të ndryshme .Një element tjetër
I kulturës është feja dhe njohja dhe respektimi I zakoneve të anëtarëve të një
organizate ose një vendi është një ndër pikat kyce per efikasitetin e
menaxhimit. Nëse menaxherët dhe punonjësit janë të arsimuar dhe të edukuar kjo
sjell bashkepunim të mire, ide inovative dhe sukses të biznesit. Gjithashtu,
njohja e strukturës politike dhe ekonomike është një avantazh I madh sepse
zbatimi i rregullave dhe mbarevajtja e strukturës ekonomike të vendit ku do të
krijohet biznesi ndihmon në vazhdimesinë në linjat e duhura dhe parandalon
probleme ligjore.

Në përfundim, kultura
është një element shumë I rëndësishëm në menaxhimin e suksesshëm të një biznesi
dhe ka efekt kryesor në të sipas Thomas Wheelen “Në shumicën e organizatave, mënyra
e kompanisë derivohet prej kulturës organizative” .