Isang kay Gobernador Macario Romero ang balitang nagsipuntahan ang

Isang umaga ngkapanahunan ng pasko, dumating dalawampung kostable sa bayan ng Kawayanan. Angmga kostable ay pinangungunahan ni Tenyente Antonio Ventura. Sila ay pinadalaroon sa bayan ng Kawayanan upang bantayin ang katahimikan nito dahil mayroongbalita na nagsabi na lulubusin raw ang bayan ng mga tulisan na taga bundok o samga manghihimagsik na taga-Baritan na nagbabayad ng mataas na buwis. Ayon kayFelipe Dimalanta, ang punong-bayan ng Kawayanan, hindi naman daw mapanganib angbayan sapagkat ang katahimikan ay naghahari ng lubusan sa kanilang lugar.

Umabot naman kayGobernador Macario Romero ang balitang nagsipuntahan ang dalawampung kostablesa Kawayanan. Siya ay nagalit sapagkat nalaman niya ang balita sa pahayaganlamang. Hindi niya rin nalaman ang dahilan kung bakit pumunta ang mga kawal sabayan. Inisip na lamng niya na siya’y nilaktawan ng nasa itaas bilangGobernador na bayan. Nakausap ni Gobernador Romero ang tenyente noon. Gumawa ngpagsisiyasat ang tenyente at kanyang nalaman na ang sinasabing magkakaroon ngpagkakagulo sa mga bayan ay hindi totoo at hindi mangyayari. Ang balita aygawa-gawa lamang ng katiwala ng Baritan na nagngangalang Donato Reyes. Tangingkahihiya lamang kay Gobernador Romero ang kanyang sanhi ng pagkalat ng di-makatotohanangbalita.

We Will Write a Custom Essay Specifically
For You For Only $13.90/page!


order now

Si Braulio delosSantos, ang asawa ni Paquita Nunez na may-ari ng asyenda sa Baritan, ay sumalisa halalang magaganap at tumakbo bilang gobernador ng Kawayanan. Kanyangkakalabanin si Gobernador Macario Romero. Nagreklamo ang gobernador sa Kalihimng Kagawaran sa Maynila na hindi tago sa pahayagan. Ikinalat ni GobernadorRomero na kung hindi pa aalis ang mga kawal sa Kawayanan, kanyang iiwanan angang tungkulin bilang gobernador. Itong nakakagulat na balita ay umabot dumatingkay Joe Romero, ang anak ni Macario Romero na malapit ng tapusin ang kursongInhenyero sa Unibersidad ng Pilipinas. Lumuwas siya agad pabalik sa kanyangbayan ngunit bago yun ay pinangakuan niya ang kanyang kaibigang matalik na siDely, ang babaeng anak nina Paquita Nunez at Braulio Delos Santos, na siya aykaagad pupuntahan at sasabihan sa anumang mangyari ng kanyang pagluwas. Ang balita ito ay umabotrin sa atensyon ng pinuno ng Kapisanan ng mga Timawa. Sila ay nagsisimula nanglumaganap sa panahong iyon.

Ang kanilang puno ay ang “patnugot” nanagngangalang Ricardo Pilares. Siya ang anak ng namatay ng Ricardo Pilares nanaging pangulong bayan ng Baritan noong sinaunang panahon. Kanyang nalaman angbalita mula kay Tandang Mateo na naging matalik na kaibigan ni Pedro Pilares.Siya rin ay tumulong sa pagtatayo ng lihim na Kapisanan ng mga Timawa. Para sakaniya, hindi raw nakakabuti ang pagbibitaw ng tungkilin ng gobernador sa bayanng Kawayanan.Ang Kapisanan ng mgaTimawa ay ginawa at itinayo upang para sa mga mahihirap saan mang lugar. Itorin ay ginawa lalo na para sa mga aping magsasaka at sa mga nawawalan ngkani-kanilang mga lupain dahil sa pangangamkam ng iba. Kailanman, hindi rinsila magtataas ng kanilang mga armas tutol sa gobyerno.

Gumawa na ng desisyonang itaas upang alisin na ang mga kostable Hindi nga daw totoo ang balitangnagsasabinng magkakagulo raw, ayon kay Tenyente Ventura. Ang pag-alis ng mgakawal na kostable ay ikinagalit ng katiwalang Donato Reyes na nagiisip ngparran at hakbang na ibagsak si Gobernador Macario Romero, ang tanging kalabanng kanyang amo sa papalapit na halalan. Hindi rin naging masaya si Brauliodelos Santos sa nangyaring pag-alis. Dito na nakita at nagsimula ang labanan ngdalawa. Samantala, sa bayan ngKawayanan, si Gelay, ang nag-iisang kapatid ni Ricardo Pilares, napinangangalagaan ni tiya Matilde, kapatid naman ng nasirang Pedro Pilares, aypalaging malungkot sapagkat matagal-tagal nang hindi nakikita at umuuwi ang kanyangkuya.

Si Ricardo ay nagtago sa bundok dahil sa mga galwaan at kagagawan nina Brauliodelos Santos at Donato Reyes noong hindi pa namatay si Pedro Pilares. Ito aymay relasyon sa kabuuan ng lupa na nasasakop ng Baritan na pinamumunuan niPedro. Noon, maliit lang ang bahagi ng asyenda ng buong baryo, datapwat, dahilsa pangangamkam at panliligalig ni Braulio delos Santos ay lumawak ang asyenda.Ito ang nagtaboy kay Pedro Pilares sa kanyang huling hiniga at ang paglayas niRicardo sa kanilang lalawigan at bayan. Natagpuan din ni Tenyente AntonioVentura si Gelay, na naging kamag-aral at kaibigan niya noong sila ay bata pa.Pagkatapos mag-usap, pinangako ni Ventura na hahanapin din nila ang nawawalangkapatid ni Gelay. Ito naman ay ikinatuwa ni Gelay ng sobra. Samantala, angKapisanan ng mga Timawa ay natuklasan at nalaman ni Antonio Ventura.

Hindi nalihim ang Kapisanan. Ipinaalam ng tenyente ang kanyang nahanap kay GobernadorMacario Romero. Ipinaliwang ni Tandang Mateo na ginawa ang kapisanan dahil angtangin hangarin lamang nila ay buuin ang mga mahihirap sapagkat kanyangnapatunayan na siyang pagiging makasarili ang kalaban ng tao. Ang labanan sa halalanay mas naging mainit sapagkat ipinroklama ng lapian ni Gobernador Macario Romerona kandidatong opisyal sa nalalapit na halalan ay si Braulio delos Santos. Angdalawang magkalaban ay nararamdaman ang tensyon. Tumiwalag si Macario sakanyang trabaho at siya ay nagpatuloy sa nangangampanya. Sa pamamaraan na ito,itinutupad niya ang kanyang tungkulin.

Ang mga kabilang sa Timawa ay lumitaw nasa tagubilin ni Tandang Mateo, upang hindi hilain ng pamahalaan, na angkapisanang nabuo ay salungat sa batas. Ang mga Timawa ay kumampikay Gobernador Romero dahil galit ang mga Timawa sa pamilya Nuñez o tiyak kayBraulio sapagkat alam nila na sila ang sanhi ng pagpapahirap ng mganamumuwisan. Sila rin ay sang-ayon kay Romero dahil sinakop ang mga lupa nilang baryo ng Baritan. Sa mainit na laban na nagaganap ngayon, may nangyaring nakawansa loob ng asyenda na sinabi ni Donato Reyes na taga ibayong lalawigan ang magnanakaw.Kanyang ibinalita na naman ito upang mapahiya nanaman ang gobernador. Si Romeroay gumawa na imbestigasyon at kanyang nalaman na walang nakawang nangyari. Angpera pala ay winaldas in Reyes sa alak at babae. Inamin niya ang kanyangpagkasala at siya’y pinatawad din.

Kahit nangyari ito, tuloy pa rin angkandidatura ni Braulio delos Santos sa nalalapit na halalan. Maraming salu-saloat pagpupulong ang nagaganap para makuha ang pansin ng madla. Pati mgamasasakit at mahaharas na salita ang binitaw ng mga kandidato sa kabilang kampo.Dahil sa kabuktutan atang todo-todong paggastos ni Braulio, ang kanyang asawa na si Paquita aynagkaroon ng malubhang karamdaman. Kinailangang dalhin si Paquita sa Hong Kongat sinama si Dely sa pagluwas upang mailayo siya kay Joe, ang kanyangkasintahan kahit nasa gitna ang pamilya nila sa mainit na labanan sa pulitika. Angpagkakahiwalay nilang dalawa ay nagbigay daan para madatnan ni Joe ang mga taosa Kawayanan, pati na rin ang ipinagtatanggol ng kanyang ama.

Napasama na rinsi Joe sa Kapisinan ng mga Timawa. Dumami ang mga miyembro ng Kapisinan dahilsa ginawa ni Donato at siya ay tila naiirita. Gumawa ng isang maharas at masamana plano si Doanto Reyes. Ipapapatay niya ang isang miyembro ng Kapisinan upanghuminto ang pagdami ng mga miyembro nito.Si Ricardo ay dinakip niya! Dahilganito ang mga nangyari, si Tandang Mateo ay hindi natuwa. Gumawa nanaman ngisang imbestigasyon sina Gobernador Macario Romero at Tenyente Antonio Venturaat kanilang nalaman na ang may kagagawan nitong lahat ay walang iba kundi siDonato. Dumating ang araw nghalalan at nanalo sa labanan ng dalawang kampo si Gobernador Macario Romero.

Kanilang dinakip naman si Donato at tuluyang napalaya si Ricardo. Subalit, sakasamaang palad, si Matandang Mateo ay sumakabilang buhay sapagkat may edad narin siya. Ngunit, siya rin naman ay masaya sa tagumpay na natanggap ni Romero. Angsinimula ring Kapisinan nina Pedro at Ricardo Pilares ay nagwagi rin dahil sahuli ay natupad ang kanilang layunin.

Bago namatay siTandang Mateo ay naipaalam sa lahat na ang kanyang secreto. Siya pala si FelipeMulawin, ang isang manunulat noon bago dumating ang mga banyagang Amerikanorito. Siya pinaalis patungo sa ibang bansa dahil siya ay tumutol sa mgapamamalakad ng mga Amerikano rito sa ating bansa.Kasabay niya rin noon sina Araneta,Tavera, at Legarda ngunit ang mga ito ay napasama sa mga Puti. Kaya, lahat silahumiwalay rin sa huli.

Bumalik siya sa Pilipinas bilang Mateo dela Cruz sakapanahunan ni Pedro Pilares.Dahil nanalo siMacario Romero sa halalan, si Braulio delos Angeles ay pumunta sa Hong Kong atdoon nalamang tumira. Sa magandang palad ay pinayagan niya ring bumalik saPilipinas si Dely upang pakasalan ang kanyang irog na si Joe Romero. Si KapitanAntonio Ventura kasama si Gelay, ay nagkatuluyan din sa huli.